Cơ bản về công thủ trong mạt chược: học cách betaori
Đăng ngày

Khi mới học mạt chược, người chơi thường mải mê phát triển tay bài để giành chiến thắng. Tuy nhiên, khi đối thủ gọi Riichi, bạn dễ lúng túng không biết nên đánh quân nào. Trong mạt chược, phán đoán nên tấn công hay phòng thủ (công thủ) và kỹ năng phòng thủ để hạn chế mất điểm là vô cùng cốt lõi. Học được betaori — từ bỏ hoàn toàn việc thắng để đánh ra các quân an toàn — sẽ giúp giảm thiểu tối đa việc bị Ron.
Luyện tập với các trò chơi như Jankokushi bằng cách đặt thời gian suy nghĩ sang «không giới hạn» (mặc định ban đầu) là cách rất tốt để bình tĩnh quan sát hàng quân bỏ của đối phương.
Tiêu chuẩn đánh giá công thủ và thời điểm quyết định betaori
Nếu lúc nào cũng lao lên trước đòn Riichi của đối thủ, nguy cơ chịu đòn Ron sẽ rất cao. Riichi là đòn tấn công khi tay kín đã vào trạng thái Tenpai (chỉ thiếu 1 quân để thắng), kèm theo 1.000 điểm đặt cọc bằng que Riichi. Nhờ có ura-Dora, điểm số của đối thủ thường rất lớn.
Ghi nhớ các tiêu chí sau sẽ giúp bạn không do dự khi chọn tấn công hay rút lui.
- Khi nên tấn công: bản thân đã Tenpai, điểm số kỳ vọng cao hoặc quân chờ rất thuận lợi.
- Khi nên lui (betaori): bài còn xa (dạng ii-shanten thiếu 2 quân, hoặc ryan-shanten) và buộc phải đánh qua nhiều quân nguy hiểm.
Khi tay bài còn quá xa để hoàn thành thì rất khó đuổi kịp đối thủ, vì vậy không nên gượng ép mà hãy chọn các quân bài an toàn để bỏ hẳn, hướng tới cách đánh ổn định.

Chơi trên ứng dụng
Cách nhanh nhất để hiểu là tự mình trải nghiệm trên bàn đấu. Bạn có thể thong thả đấu với máy một mình, ngay cả khi không có mạng.
Bước đầu phòng thủ: ưu tiên chọn genbutsu
Hình 1 dạng văn bản
Tay bài: 2m 3m 5m 4p 5p 6p 3s 4s 5s 7s Đông Đông Đông
Quân bốc: 8s
Quân được đánh dấu: Đông
Ký hiệu: 235m456p3457s111z bốc 8s
Trong hình này, đối diện tuyên bố Riichi và trên tay bạn có 3 quân «Đông». Quân an toàn nhất trong phòng thủ gọi là «genbutsu». Genbutsu là quân đã nằm trong hàng quân bỏ của chính người vừa gọi Riichi. Theo luật mạt chược, quy định furiten không cho phép đối thủ thắng Ron bằng quân mà chính họ đã từng vứt bỏ, do đó bạn hoàn toàn yên tâm khi đánh genbutsu của họ.
Nếu trong hàng quân bỏ của đối thủ có quân Đông, đánh các quân Đông trên tay sẽ giúp bạn an toàn qua 3 lượt. Nếu không có genbutsu, hãy tìm quân chữ đã được mọi nhà đánh ra hoặc quân vừa được nhà khác đánh qua an toàn. Đừng suy đoán vu vơ về quân chưa lộ diện, hãy dựa vào dữ liệu thực tế trên bàn.
Người mới thường tiếc nuối khi phải phá tay bài. Nhưng liều lĩnh ném quân nguy hiểm trước Riichi sẽ dẫn tới mất điểm nặng và thua trận. Nếu nhận thấy bài mình không đuổi kịp, hãy kiên quyết đánh genbutsu để phòng ngự.
| Thứ tự | Loại quân | Lý do |
|---|---|---|
| 1 | Genbutsu của người gọi Riichi | An toàn tuyệt đối: luật furiten không cho phép Ron |
| 2 | Quân chữ đã ra ở mọi nhà | Không tạo chờ hai đầu, thường an toàn với tất cả |
| 3 | Quân vừa được nhà khác đánh qua | Trong cùng vòng đi thường duy trì độ an toàn |
Khái niệm suji và độ an toàn khi không có genbutsu

Hình 2 dạng văn bản
Tay bài: 1m 1m 5m 3p 4p 5p 8p 2s 3s 4s 6s 7s 8s
Quân bốc: 8p
Quân được đánh dấu: 1m
Ký hiệu: 115m3458p234678s bốc 8p
Trong hình này, hàng Man trong tay bài có 1 Man. Khi không có quân genbutsu nào của đối thủ trong tay bài, kiến thức về «suji» sẽ là manh mối để tìm ra các quân số tương đối an toàn. Suji là cách tư duy phòng thủ dựa vào đặc tính của thế chờ hai đầu (thế bài gồm các quân số liền nhau chờ vào hai đầu).
Ví dụ nếu đối thủ đã bỏ 4 Man, thì bộ 2 Man và 3 Man sẽ chờ thắng ở cả 1 Man lẫn 4 Man. Nhưng vì 4 Man đã bị vứt bỏ, nếu bắt Ron ở 1 Man thì chính họ sẽ phạm quy furiten. Do đó, nếu đối thủ đã bỏ 4 Man, bạn sẽ không sợ bị đòn chờ hai đầu bắt trúng vào 1 Man.
Các dãy suji của quân số chia làm 3 nhánh: «1-4-7», «2-5-8» và «3-6-9». Khi 4 đã ra thì 1 và 7 là suji; 5 đã ra thì 2 và 8; 6 đã ra thì 3 và 9. Với các quân rìa, 4 ra thì 1 là suji, 6 ra thì 9 là suji, loại trừ được chờ hai đầu nên tương đối an toàn. Tuy nhiên cần nhớ suji chỉ loại trừ chờ hai đầu, vẫn có thể dính chờ kẹp giữa (kanchan) hoặc chờ đơn (tanki).
Khi cạn quân an toàn, đừng đánh bừa quân giữa nguy hiểm; chọn quân rìa thuộc suji có rủi ro thấp là kỹ năng căn bản. Việc kiên trì giảm thiểu rủi ro mất điểm sẽ mang lại kết quả vững chắc lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Nên đánh quân nào khi không có genbutsu?
Nên ưu tiên quân chữ đã lộ diện ở mọi nhà, hoặc quân rìa của suji như 1 khi 4 đã ra, 9 khi 6 đã ra. Tránh được chờ hai đầu sẽ giảm mạnh nguy cơ bị Ron.
Quân suji có an toàn tuyệt đối không?
Không an toàn tuyệt đối. Chúng chỉ loại trừ khả năng chờ hai đầu, nhưng vẫn có thể dính chờ kanchan, chờ tanki hay chờ shanpon.
Đang ở trạng thái Tenpai có nên betaori không?
Nếu thế chờ xấu và điểm số thấp thì nên cân nhắc betaori. Khi rủi ro quá lớn trước Riichi của đối thủ, không mạo hiểm đôi công là lựa chọn đúng đắn.
Chơi trên ứng dụng
Hãy cùng thử sức các Yaku và Riichi vừa học trong Jankokushi, tựa game nhập vai mạt chược cùng các nhân vật lịch sử.
